Villa in eclectische trant, Haarlem

Inleiding

VILLA in eclectische trant naar ontwerp van L.P. Zocher uit 1866. Het pand is stedenbouwkundig prominent gesitueerd tegen een helling van de Bolwerken in de noordwestelijke binnenhoek van het Kennemerplein, ten opzichte waarvan het pand overhoeks staat. De rondomgaande tuin met gazon en volwassen loofbomen wordt van de straat gescheiden door een met de gebogen erfafscheiding meegaande haag. De villa behoort tot de bouwstroom die vooral tussen 1864 en 1870 resulteerde in de realisering van elf villa's op de Bolwerken. De Bolwerken waren kort na 1821 naar ontwerp van J.D. Zocher jr. tot geaccidenteerd wandelpark in Engelse landschapsstijl getransformeerd.

De bouwstijl van het pand is afgeleid van de "Italiaanse villa met toren", een woonhuis dat in de eerste helft van de 19de eeuw veel in Duitsland en Engeland werd gebouwd en dat zich kenmerkt door een onregelmatige hoofdvorm rond een torenvormig volume, flauw hellende zadeldaken en een neoclassicistische detaillering.

De villa werd naderhand aan de noordwestzijde met een verdiepingloze uitbouw vergroot. Tegen de noordoostelijke hoek van de toren staat een niet bij het karakter van het pand passende vierkante schoorsteen (buiten bescherming vallend). Het pand is thans in gebruik als kantoor.

Omschrijving

De onderkelderde villa staat op onregelmatige plattegrond en bestaat grotendeels uit twee bouwlagen onder samengestelde zadeldak met flauwe dakhelling en zinkdekking. In de T-vormige hoofdmassa op het zuidwesten bevinden zich de voormalige woonvertrekken. Op het noordoosten liggen de voormalige dienstvertrekken. Hier bevindt zich ook het in de toren gebrachte trappenhuis ter hoogte van drie bouwlagen onder flauwhellend zinkgedekt tentdak. De hoofdmassa is aan de noordoost-, zuidoost-, en zuidwestzijde uitgebouwd met rechthoekige volumes ter hoogte van één bouwlaag. Op elk daarvan bevindt zich een vanuit de verdieping van de hoofdmassa toegankelijk plat met balustrade. De zuidoostelijke uitbouw (voorzijde) is als enige erkervormig. Het muurwerk bestaat uit witgepleisterd metselwerk met neoclassicistische decoratie die onder meer bestaat uit lisenen, spaarvelden en bekroningen boven de vensters in de vorm van uitspringende lijsten op consoles. Alle vensters zijn rechthoekig, schuivend of draaiend, in hout uitgevoerd en nog ten dele voorzien van de oorspronkelijke T-ramen. Alleen de zolderverdieping en de derde bouwlaag van de toren heeft rondboogvensters. Boven het door balusters van de straatzijde afgesloten bordes van de ingangspartij bevindt zich een met draadglas gedekt afdak op dunne gietijzeren pijlers. Balusters vormen ook de blinde borstwering onder het raam van de direct aangrenzende kamer aan de straatzijde.

Waardering

De uit 1866 daterende Eclectische villa is van algemeen belang vanuit cultuurhistorisch en architectuurhistorische oogpunt als goed voorbeeld van een woonhuis voor welgestelden uit het derde kwart van de 19de eeuw, alsook vanwege de ensemblewaarde als onderdeel van de 19de-eeuwse villabebouwing in relatie tot de landschappelijke aanleg van de Bolwerken.