Woonhuis Florapark 12, Haarlem

Inleiding

In 1882 in schilderachtig rustieke stijl gebouwde DUBBELE VILLA waarbij elementen van Eclecticisme en Chaletstijl zijn verwerkt. De villa, gelegen aan de westzijde van het Florapark, is door de architect D. Storm als woonhuis voor zichzelf ontworpen.

Het Florapark werd in 1873 door L.P. Zocher ontworpen en maakte onderdeel uit van een plan voor de aanleg en bebouwing van het Hazepatersveld. Het Hazepatersveld was een weiland, gelegen tussen de Dreef, Hazepaterslaan en Wagenweg, dat kort vóór 1873 door de gemeente Haarlem was aangekocht van de Doopsgezinde gemeente. De gemeente Haarlem stond voor ogen het weiland te transformeren tot een villapark en zij gaf hiertoe het bedrijf van L.P. Zocher's vader, J.D. Zocher & Co., de opdracht om een plan voor aanleg en bebouwing van het Hazepatersveld te ontwerpen.

In dit plan van aanleg, dat in 1873 gereed kwam, is een contrast zichtbaar tussen enerzijds de formele, stedelijke aanleg zoals die aan het Floraplein en de Dreef gedacht was en anderzijds de landschappelijke aanleg van het Florapark en een deel van de Hazepaterslaan.

In totaal waren er in het plan 50 woonhuizen geprojecteerd. In de uiteindelijke uitvoering zouden er echter 56 worden gerealiseerd, waardoor er sprake is van een zekere verdichting van het oorspronkelijke ontwerp.

Als eerste kwam de stedelijk aandoende eclectische bebouwing langs het Floraplein tot stand (1876-'77), gevolgd door de neo-renaissancistische woonblokken langs de Dreef (1880 en 1882). Het Florapark en het westelijk deel van de Hazepaterslaan raakten pas in de periode na 1880 bebouwd, nadat de in Engelse landschapsstijl ontworpen parkaanleg alhier was voltooid.

In het Florapark werden in de periode 1880-1892 acht vrijstaande villa's en drie dubbele villa's gebouwd. Eén van deze villa's, gelegen op de hoek met de Wagenweg, werd in 1939 afgebroken en vervangen door een school. De overige villa's zijn echter nog in het park aanwezig en verkeren voor een groot deel nog in originele staat. Ook de parkaanleg en de kavelverdeling (er heeft geen verdichting van de percelen plaatsgevonden) zijn nog merendeels oorspronkelijk. Het Florapark heeft hierdoor zijn aanzicht als villapark behouden.

De erfafscheidingen tussen de openbare weg en de percelen aan het Florapark, Dreef en Hazepaterslaan zijn bij de aanleg van het villapark in één uniforme stijl ontworpen. Deze oorspronkelijke erfafscheidingen zijn nog bij alle panden aanwezig, al dan niet deels opnieuw opgebouwd.

Omschrijving

Vrijstaande dubbele villa van vier bouwlagen: begane grond, verdieping, tweede verdieping en kapverdieping. Het pand, dat direct aan de straat is gelegen, is gebouwd op een vrij grondplan en wordt gedekt door een samengestelde kap met wolfseinden bekleed met zwarte en rode kruispannen. De pannen zijn in sierdekking gelegd. Het pand is opgetrokken in oranje verblendsteen. De decoraties in de gevels zijn uitgevoerd in gele verblendsteen en hout. De ver overstekende houten daklijst wordt rondom gedragen door houten onderkragingen. Tussen en onder deze onderkragingen bevindt zich rondom een decoratie van gele verblendsteen en in 'stick style' toegepast houtwerk. De linkertravee van de voorgevel (oost) wordt gedekt door een zadeldak met uitzwenkende dakschilden en heeft een rijk gesneden houten topgevelvulling gedragen door houten onderkragingen. De geveltop is bekleed met hout. Op de begane grond bevinden zich in de voorgevel twee naast elkaar gelegen entrees bestaande uit houten voordeuren met voor het glaswerk ijzeren sierroosters in florale motieven. De entrees bezitten een natuurstenen stoep. De vensteras boven de rechter entree is door de daklijst heen doorgetrokken tot een vierkant hoektorentje. Dit hoektorentje, dat in top is versierd met gele verblendsteen en houtwerk, wordt gedekt door een spits toelopend tentdak bekleed met grijze shingles. Rechts in de voorgevel bevindt zich, gedeeltelijk door de daklijst heen, een kleine oorspronkelijke houten dakkapel onder zadeldak. Zowel langs de voorgevel (oost) als langs de linkerzijgevel (zuid) bevindt zich ter hoogte van de begane grond en verdieping een erkeruitbouw. Deze erkeruitbouwen zijn op de begane grond van oranje verblendsteen en op de verdieping van houtwerk. De erkers worden afgedekt door een schuin aflopend dak bekleed met mastiek en ondersteund door houten onderkragingen.

De gevels van het pand bevatten rondom onder meer schuifvensters, T-schuifvensters, draaivensters en openslaande (balkon)deuren, alle in hout uitgevoerd en in verschillende maten en vormen. Langs de achtergevel (west) bevinden zich in het zuidelijk deel, over de verdieping en tweede verdieping, houten balkons met ijzeren hekwerkjes. In de voorgevel bevinden zich, op de verdieping net boven de entrees, twee kleine houten balkons.

Het interieur van de villa is nog deels intact. Met name nummer 12 bezit nog fraaie stucwerk-plafonds. De tuin rondom de villa is nog origineel

De villa bezit aan de straatzijde nog de oorspronkelijke erfafscheiding. Deze erfafscheiding bestaat uit een laag bakstenen muurtje afgedekt door een hardstenen plint, met daar bovenop een smeedijzeren sierhekwerk. Ter linker- en rechterzijde van het pand wordt de erfafscheiding onderbroken voor een entree. Deze entree bestaat uit een enkel draaiend, donkergroen geverfd, ijzeren hekwerk dat aan weerszijden wordt gemarkeerd door een donkergroen geverfde gecanneleerde ijzeren zuil op een hardstenen basement. Het Corinthisch kapiteel van de zuil wordt bekroond door een in donkgroen of goudkleur geverfde dennenappel

Waardering

Gaaf bewaarde villa met bijbehorende erfafscheiding van algemeen belang vanwege architectuurhistorische en cultuurhistorische waarde, alsmede wegens ensemblewaarde als onderdeel van de villa-bebouwing in het door zijn landschappelijke aanleg waardevolle Florapark.