Nieuwe Noorder Begraafplaats, Haarlem

Inleiding

Traditionalistische AULA op de Noorderbegraafplaats, gebouwd in 1936 naar ontwerp van G. Friedhoff. De vormgeving is geïnspireerd op de Bornholmse rondkerken, een Scandinavisch bouwtype uit de twaalfde eeuw. De aula is prominent gesitueerd aan het eind van een rechte brede oprijlaan met middengazon en vijver die de Noorderbegraafplaats vanaf de Vergierdeweg ontsluit.

Omschrijving

Op centralistisch grondplan gebouwde geheel symmetrische aula, bestaande uit een hoge ronde kern waarop aan vier zijden haaks op de kern geplaatste lagere volumen aansluiten in elk waarvan zich in de kopse zijde een ingang bevindt. Aan de voorzijde (Z-O) wordt het volume waarin zich de hoofdingang bevindt via colonnaden met de beide zijvolumen (N-O en Z-W) verbonden. Deze colonnaden volgen de ronde kern en vormen derhalve een segment van een cirkel. Tussen de zijvolumen en het volume aan de achterzijde bevinden zich lagere bijgebouwen die ook weer de ronde lijn van de kern volgen. Op de ronde kern bevindt zich een zich verjongende ronde lantaarn die centraal wordt geaccentueerd door een rank verticaal element. De lantaarn verlicht de centrale hal met daarin een door twaalf zuilen gedragen koepel. Elk van de beide zijvolumen bevat een baarruimte en een wachtkamer voor de dragers. Het volume aan de achterzijde bevat onder meer twee rouwkamers. De aula is opgetrokken uit gele baksteen rond een constructie van gewapend beton. De flauw hellende zadel- en kegeldaken zijn voorzien van mastiek. Het verticale element op de koepel, opgebouwd uit een bol, een obelisk en een ster, is van koper, de ster is bovendien verguld.

Waardering

De gaaf bewaard gebleven aula van de Noorderbegraafplaats is van algemeen belang wegens cultuur- en architectuurhistorische en typologische waarde als kenmerkend voorbeeld van een vroeg 20ste-eeuws funerair gebouw waarin Classicisische en Scandinavische architectuurinvloeden zijn verwerkt. Architectuurhistorische betekenis heeft de aula voorts als belangrijk onderdeel binnen het oeuvre van G. Friedhoff en vanwege de bijzondere samenhang tussen exterieur en interieur. Tevens heeft het gebouw ensemblewaarde als beeldbepalend hoofdonderdeel van de omringende begraafplaatsaanleg.