Gereformeerd Weeshuis, Haarlem

Omschrijving

Op U-vormig grondplan gebouwd voormalig HOOFDGEBOUW van het weeshuis bestaande uit vijf aaneengebouwde volumes, vier torenachtige elementen en een centrale in oorsprong dubbele passage in symmetrische opzet waardoor jongens en meisjes strikt werden gescheiden. De in rode baksteen en grijze natuursteen uitgevoerde bouwvolumes bevatten merendeels twee bouwlagen onder samengestelde kappen met overwegend gelijke kapvoethoogte aan de voorzijde (zuid) en een lagere kapvoet aan de achterzijde (noord). De kappen zijn bedekt met rode Hollandse pan. De achthoekige spitsen van de vier achthoekige torentjes zijn gedekt met rode leipan, de spitsen van de dakkappellen met lei in Maasdekking. De spitsen worden bekroond door bewerkte pirons. De acht hoeken van de spitsen zijn bekleed met lood. De middenas wordt gevormd door een dubbele passage die de straat verbindt met de terugliggende hoofdvolumes. De dubbele passage heeft aan de straat twee getoogde ingangen die elk in een trapgevel zijn gebracht. Boven de linker ingang (west) staat in zandsteen GEREFORMEERD WEESHUIS en boven de rechter ingang ANNO 1908. De vorkvormige aansluiting met de terugliggende bouwvolumen wordt gemarkeerd door lage achthoekige torenachtige elementen. De in oorsprong dubbele passage bestaat uit twee door middel van een doorlopende muur van elkaar gescheiden arcades die thans met vensters zijn dichtgezet. Centraal achter de passage staat het middelste bouwlichaam met hoge centrale trapgevel die in de top een uurwerk heeft en die wordt bekroond door een zittende leeuw. Aan weerszijden van het middelste bouwlichaam staan L-vormige bouwvolumes die in het verlengde van het middelste bouwlichaam vier vensterassen en na de binnenhoek vijf vensterassen bevatten. De middelste van deze vijf vensterassen hebben monumentale ingangen in triomfboogmotief. Het gevelvlak met de vijf vensterassen gaat richting Olieslagerslaan over in hoekvolumes die richting passage inspringen. De inspringing wordt gemarkeerd door hoge achthoekige torenachtige elementen. De hoekvolumes zijn aan de hofzijde ter breedte van een vensteras en aan de straatzijde ter breedte van vijf vensterassen.

Het complex is merendeels voorzien van kruisvensters met kleine meerruits roedenverdeling in de vier ramen. De deuren bestaan overwegend uit verticale delen met smeedijzeren beslag. Aan weerszijden van de dubbele ingangspartij bevindt zich een in rode baksteen en natuursteen uitgevoerde erfafscheiding met ijzeren hekwerk.

Waardering

Het voormalige weeshuis is van algemeen belang vanwege de reeds bij de complexbeschrijving genoemde architectuurhistorische en cultuurhistorische waarden.